Sơ lược chức năng và cách sử dụng các loại pedal của đàn Piano

| Sheet nhạc

Khi chúng ta chơi Piano, ta nghe như tiếng đàn thật du dương lúc trầm lúc bổng, một giai điệu mượt mà, dịu êm vang lên như rung động lòng người. Tất cả cảm xúc mà bản nhạc muốn truyền tải được người chơi thể hiện qua từng ngón tay phối hợp với sự nhịp nhàng khi sử dụng các pedal đàn piano.

Nhiều ý kiến cho rằng vì pedal ra đời khá muộn so với lịch sử của piano, nên chúng chỉ đơn thuần là đồ trang điểm. Song trên thực tế, việc sử dụng pedal là hoàn toàn dựa vào ý đồ nghệ thuật, không những vậy, pedal còn là dụng cụ thể hiện sự sáng tạo rất cao trong lĩnh vực biểu diễn piano. Nó có tầm ảnh hưởng lớn tới kết quả của âm thanh, thậm chí có khả năng thay đổi tính chất của giai điệu. Chỉ người biểu diễn mới có thể hiểu được tầm quan trọng và ý nghĩa của pedal, họ mới có thể sử dụng nó đến trình độ nghệ thuật mà họ mong muốn.

Piano thường có: loại 2 pedal thuộc thế hệ cũ và loại 3 pedal khá phổ biến đối với đàn Piano hiện nay.

Tính năng của 3 chiếc pedal từ trái sang phải như sau:

Pedal thứ 1: Pedal dùng nhả bàn phím – được sử dụng để làm ngắt tiếng giữa các nốt khi chơi đàn. Các bạn có thể dậm pedal và bấm nhiều phím liên tục sẽ cảm giác tiếng đàn giữa các nốt ngắt nhau. Thường dùng để tạo hiệu ứng nhấn nhá, ngắt âm thanh đột ngột.

Pedal thứ 2: Pedal dùng giảm tiếng khi chơi ban đêm – được dùng để làm nhỏ tiếng khi chơi, đặc biệt là đàn piano cơ không có nút chỉnh âm lượng thì sử dụng pedal này để giảm âm lượng đàn khi tập

Pedal thứ 3: Pedal vang – có tác dụng làm cho tiếng đàn ngân vang hơn. Các bạn có thể thử chức năng này bằng cách bấm 1 phím bất kì trên đàn rồi dậm pedal 3, sẽ thấy âm thanh vang dài hơn, ngân hơn so với khi không dậm, khi đàn nhiều nốt nhạc liên tục và dậm pedal sẽ thấy âm thanh giữa các nốt ngân liền chồng lên nhau, không có cảm giác rời rạc. Tuy nhiên không nên dậm pedal quá lâu vì sẽ gây cảm giác vang ồn, khó chịu.

Nguyên tắc sử dụng Pedal vang: Người chơi đàn nên tránh sử dụng Pedal vang ở quãng 2 (kể cả trưởng và thứ) cũng như không dùng Pedal vang khi bài hát đã chuyển sang hợp âm mới. Vì khi bạn dẫm Pedal ở các quãng 2 là những nốt nhạc có cao độ gần nhau, các nốt sẽ bị “nhoè” làm cho người nghe khó phân biệt giữa các nốt một cách rõ ràng. Hoặc khi đã chuyển sang hợp âm mới các bạn vẫn tiếp tục giữ Pedal 3 thì các nốt của cả 2 hợp âm cũ và mới sẽ vang lẫn vào nhau. Tạo nên một hoà thanh mới, đôi khi khá khó nghe. Các bạn hãy thử chơi hợp âm Đô trưởng (Đồ, Mi, Son), đồng thời giữ Pedal và đổi sang hợp âm Sol bảy (son, si, rê, fa). Bạn sẽ thấy điều này khá rõ ràng.

Pedal được coi như “linh hồn” của cây đàn Piano.

Đối với các bạn mới tập Piano, trước tiên nên tuân thủ theo sự hướng dẫn của giáo viên. Trong quá trình tập luyện cũng nên lắng nghe hiệu quả âm thanh do việc sử dụng pedal của mình tạo nên. Từ đó rút kinh nghiệm cho việc sử dụng một cách đúng quy tắc. Ngoài việc tập luyện, khi học hoặc luyện đàn piano cũng như pedal, việc tìm hiểu và khám phá là các yếu tố rất quan trọng trong việc học cũng như luyện tập pedal. Bởi màu sắc của giai điệu thay đổi rất nhiều một khi pedal được sử dụng, do đó sự khám phá sẽ giúp bạn chọn được màu sắc bạn ưa thích. Thậm chí làm tăng hiểu biết về “bảng màu” để những tác phẩm piano tiếp theo bạn có thể sáng tạo một cách thoải mái nhất.

——————————

250C Chu Văn An, P.26, – Q. Bình Thạnh, TP.HCM